ปั๊มสูญญากาศแบบโรตารี่และแบบไดอะแฟรม ต่างกันอย่างไร?
ปั๊มสูญญากาศ (Vacuum Pump) เป็นอุปกรณ์สำคัญในงานวิทยาศาสตร์ งานวิจัย และอุตสาหกรรมเคมี เพราะช่วยลดความดันภายในระบบเพื่อให้กระบวนการต่าง ๆ ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น
- การกรองสุญญากาศ (Vacuum Filtration)
- การกลั่นภายใต้สุญญากาศ (Vacuum Distillation)
- การระเหยสารด้วย Rotary Evaporator
- การอบแห้งภายใต้สุญญากาศ
- การกำจัดก๊าซออกจากสารละลาย (Degassing)
ปัจจุบันปั๊มที่ได้รับความนิยมมากที่สุดมีอยู่ 2 ประเภท คือ
- ปั๊มสูญญากาศแบบโรตารี่ (Rotary Vane Vacuum Pump)
- ปั๊มสูญญากาศแบบไดอะแฟรม (Diaphragm Vacuum Pump)
แม้ว่าทั้งสองชนิดจะสร้างสุญญากาศได้เหมือนกัน แต่หลักการทำงาน ความสามารถ และการดูแลรักษาแตกต่างกันอย่างมาก บทความนี้จะพาไปเปรียบเทียบทุกด้าน เพื่อช่วยให้เลือกใช้งานได้ถูกต้อง
ปั๊มสูญญากาศคืออะไร?
ปั๊มสูญญากาศ คือเครื่องที่ทำหน้าที่ดูดอากาศหรือก๊าซออกจากระบบ ทำให้ความดันลดต่ำกว่าความดันบรรยากาศ
ยิ่งปั๊มสามารถลดความดันได้ต่ำเท่าไร ก็ยิ่งสร้างสุญญากาศได้ดีมากขึ้น
ตัวอย่างการใช้งาน
- ห้องปฏิบัติการเคมี
- ห้องทดลองชีววิทยา
- อุตสาหกรรมยา
- โรงงานอาหาร
- อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์
- การผลิตพลาสติก
- การผลิตสารเคมี
ปั๊มสูญญากาศแบบโรตารี่ (Rotary Vane Vacuum Pump)
หลักการทำงาน
ภายในปั๊มจะมีโรเตอร์หมุนอยู่ในห้องปั๊ม พร้อมใบพัด (Vane)
เมื่อโรเตอร์หมุน
- ดูดอากาศเข้า
- อัดอากาศ
- ปล่อยอากาศออก
จึงสร้างสุญญากาศได้ต่อเนื่อง
โดยใช้น้ำมันเป็นตัว
- หล่อลื่น
- ซีลช่องว่าง
- ระบายความร้อน
ข้อดี
1. ให้สุญญากาศลึกมาก
สามารถสร้างสุญญากาศได้ต่ำกว่า
ประมาณ 0.1–0.001 mbar (ขึ้นอยู่กับรุ่น)
เหมาะกับ
- Rotary Evaporator
- Freeze Dryer
- Vacuum Oven
2. ดูดต่อเนื่องได้ดี
เหมาะกับงาน
- ใช้งานหลายชั่วโมง
- โรงงานผลิต
- งานต่อเนื่องทั้งวัน
3. อัตราการดูดสูง
สามารถดูดก๊าซได้ปริมาณมาก
ทำให้ระบบเข้าสู่สุญญากาศได้รวดเร็ว
ข้อเสียต้องใช้น้ำมัน
น้ำมันอาจ
- เสื่อมคุณภาพ
- ปนเปื้อนสารเคมี
- ต้องเปลี่ยนตามระยะ
ไม่เหมาะกับไอกรดเข้มข้น
เช่น
- กรดไฮโดรคลอริก
- กรดไนตริก
- กรดซัลฟิวริก
- แอมโมเนียเข้มข้น
- ตัวทำละลายกัดกร่อน
เพราะจะทำให้น้ำมันเสียเร็ว
ต้องบำรุงรักษาสม่ำเสมอ
เช่น
- เปลี่ยนน้ำมัน
- เปลี่ยนซีล
- เปลี่ยนฟิลเตอร์
ปั๊มสูญญากาศแบบไดอะแฟรม (Diaphragm Vacuum Pump)
หลักการทำงาน
ใช้แผ่นไดอะแฟรมยืดหยุ่นเคลื่อนที่ขึ้นลง
เมื่อแผ่นขยับ
- ดูดอากาศเข้า
- อัดอากาศออก
โดยไม่มีน้ำมัน จึงเรียกว่า Oil-Free Vacuum Pump
ข้อดี
ไม่มีน้ำมัน
ไม่มีปัญหา
- น้ำมันปนเปื้อน
- น้ำมันย้อนกลับ
- เปลี่ยนน้ำมัน
เหมาะกับงานที่ต้องการความสะอาด
ทนสารเคมีได้ดี
รุ่น Chemical Resistant จะใช้วัสดุ เช่น
- PTFE
- FFKM
- EPDM
สามารถทน
- กรด
- ด่าง
- ไอสารเคมี
- ตัวทำละลายหลายชนิด
ดูแลรักษาง่าย
เพียงเปลี่ยน
- Diaphragm
- Valve
ตามอายุการใช้งาน
เสียงเงียบ
ทำงานเงียบกว่าโรตารี่หลายรุ่น เหมาะกับห้องแล็บ
ข้อเสีย
สุญญากาศไม่ลึกเท่าโรตารี่
ส่วนใหญ่ 70–2 mbar ขึ้นกับรุ่น
อัตราการดูดต่ำกว่า
หากเป็นระบบขนาดใหญ่ อาจใช้เวลานานกว่า
งานเคมีแบบไหนควรเลือกปั๊มโรตารี่?
เหมาะสำหรับ
- Rotary Evaporator
- Freeze Dryer
- Vacuum Oven
- Distillation
- Vacuum Chamber
- งานที่ต้องการสุญญากาศลึก
ตัวอย่าง
- กลั่นตัวทำละลาย
- อบแห้งสารเคมี
- การกำจัดความชื้น
งานเคมีแบบไหนควรเลือกปั๊มไดอะแฟรม?
เหมาะกับ
- Vacuum Filtration
- Solid Phase Extraction (SPE)
- Degassing
- ดูดสารเคมีที่มีไอกรด
- งานวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ
- ระบบดูดสุญญากาศร่วมกับเครื่องมือวิเคราะห์
สนใจติดต่อ เวิลด์เคมีคอล กรุ๊ป ผู้นําด้านการจําหน่ายและนำเข้า สารเคมีภัณฑ์ เคมีภัณฑ์อุตสาหกรรม ขนาดใหญ่ และ ขนาดย่อม ประเภท เคมีอุตสาหกรรม เคมีทําความสะอาด เคมีสระว่ายน้ำ เคมีบำบัดน้ำ เคมีงานปั้น-งานหล่อ เคมีอาหาร กลิ่น สารสกัด สี น้ำหอม เคมีเครื่องสำอาง อาทิ กลีเซอรีน โซดาไฟเกล็ด โซเดียมเมต้าไบซัลไฟต์ เอทิลแอลกอฮอล์ ฯลฯ สารพัดด้านเคมี เวิลด์เคมิคอล กรุ๊ป พร้อมให้บริการและให้ปรึกษากับลูกค้าทุกท่าน
สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
Line ID : @worldchemical
Facebook : https://www.facebook.com/chemical.chiangmai
เว็บไซต์ : www.worldchemical.co.th
โทร : 053 204 446-7