Hydrocarbons ที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบมีอะไรบ้าง?
เจาะลึกการใช้งานในอุตสาหกรรมเคมีแบบครบถ้วน
1.Hydrocarbons คืออะไร?
Hydrocarbons (ไฮโดรคาร์บอน) คือสารประกอบอินทรีย์ที่ประกอบด้วย ธาตุคาร์บอน (Carbon, C) และ ไฮโดรเจน (Hydrogen, H) เท่านั้น ถือเป็นวัตถุดิบพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมีทั่วโลก
น้ำมันดิบ (Crude Oil) ไม่ใช่สารชนิดเดียว แต่เป็นส่วนผสมของ Hydrocarbon หลายพันชนิด ตั้งแต่โมเลกุลขนาดเล็ก เช่น มีเทน (Methane) ไปจนถึงโมเลกุลขนาดใหญ่ เช่น แอสฟัลต์ (Asphalt)
เมื่อเข้าสู่โรงกลั่น น้ำมันดิบจะถูกแยกออกเป็นผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดด้วยกระบวนการ Fractional Distillation (การกลั่นลำดับส่วน) ซึ่งอาศัยความแตกต่างของจุดเดือดของแต่ละกลุ่มสาร
2.หลักการกลั่นลำดับส่วน (Fractional Distillation)
ในหอกลั่น น้ำมันดิบจะถูกให้ความร้อนประมาณ 350–400°C สารที่มีจุดเดือดต่ำจะลอยขึ้นไปด้านบน ส่วนสารที่มีจุดเดือดสูงจะควบแน่นอยู่ด้านล่าง
ผลลัพธ์คือสามารถแยกผลิตภัณฑ์ออกเป็นหลายกลุ่มตามจำนวนอะตอมของคาร์บอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
-Refinery Gas (C1–C4)
ประกอบด้วย
- Methane
- Ethane
- Propane
- Butane
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ถูกนำไปใช้เป็น
- ก๊าซหุงต้ม (LPG)
- เชื้อเพลิงโรงงาน
- เชื้อเพลิงโรงไฟฟ้า
- วัตถุดิบผลิตเอทิลีน (Ethylene)
- ผลิตโพรพิลีน (Propylene)
- ผลิตพลาสติก
ถือเป็นจุดเริ่มต้นของอุตสาหกรรมปิโตรเคมีทั้งหมด
-Naphtha (แนฟทา)
Naphtha เป็นหนึ่งในวัตถุดิบที่มีมูลค่าสูงที่สุดของโรงกลั่น
แทนที่จะนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิง โรงงานส่วนใหญ่นำไปเข้า Steam Cracker เพื่อผลิตสารตั้งต้นปิโตรเคมี เช่น
- Ethylene
- Propylene
- Butadiene
- Benzene
- Toluene
- Xylene
สารเหล่านี้ถูกนำไปผลิต
- พลาสติก
- ยางสังเคราะห์
- สี
- กาว
- เส้นใย
- บรรจุภัณฑ์
- เครื่องใช้ไฟฟ้า
-Gasoline (น้ำมันเบนซิน)
เป็น Hydrocarbon ที่มีช่วงคาร์บอนประมาณ C5–C12
นอกจากใช้เป็นเชื้อเพลิงรถยนต์แล้ว ยังเป็นแหล่งของสารสำคัญ เช่น
- Iso-octane
- Reformate
- Aromatics
ซึ่งใช้ผลิต
- ตัวทำละลาย
- สี
- พลาสติก
- สารเคมีอุตสาหกรรม
-Kerosene
หลายคนรู้จักในฐานะน้ำมันเครื่องบิน (Jet Fuel)
แต่ในภาคอุตสาหกรรมยังใช้เป็น
- ตัวทำละลาย
- น้ำมันก๊าด
- เชื้อเพลิงเตาเผา
- เชื้อเพลิงอุตสาหกรรม
-Diesel
ดีเซลเป็น Hydrocarbon ขนาดใหญ่กว่าเบนซิน
เหมาะสำหรับ
- รถบรรทุก
- รถโดยสาร
- เครื่องกำเนิดไฟฟ้า
- เครื่องจักรกลหนัก
- เรือประมง
นอกจากนี้ยังเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตสารเคมีบางชนิด เช่น พาราฟิน (Paraffin)
-Lubricating Oil
เป็นกลุ่ม Hydrocarbon ที่มีโมเลกุลขนาดใหญ่
ผ่านการกลั่นและปรับปรุงคุณภาพจนกลายเป็น
- น้ำมันเครื่อง
- น้ำมันเกียร์
- น้ำมันไฮดรอลิก
- จาระบี
- น้ำมันคอมเพรสเซอร์
มีหน้าที่ลดแรงเสียดทาน ยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักร และช่วยระบายความร้อน
-Fuel Oil
เป็นส่วนหนักของน้ำมันดิบ
นิยมใช้ใน
- หม้อไอน้ำ
- โรงไฟฟ้า
- เตาหลอม
- โรงงานปูนซีเมนต์
- โรงงานอุตสาหกรรม
-Bitumen (Asphalt)
เป็นส่วนที่เหลือจากการกลั่น
นำไปผลิต
- ยางมะตอย
- ถนน
- หลังคากันซึม
- วัสดุก่อสร้าง
- ระบบกันน้ำ
Hydrocarbon แบ่งออกเป็นกี่ประเภท?
ในเชิงเคมี ไฮโดรคาร์บอนแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ได้แก่
1. Alkanes (อัลเคน)
2. Alkenes (อัลคีน)
3. Alkynes (อัลไคน์)
4. Aromatic Hydrocarbons
ความสำคัญของ Hydrocarbon ต่ออุตสาหกรรมเคมี
อุตสาหกรรมเคมีแทบทุกประเภทล้วนเริ่มต้นจาก Hydrocarbon ไม่ว่าจะเป็นการผลิต พลาสติก ยางสังเคราะห์ สีและสารเคลือบ ผงซักฟอก เครื่องสำอาง ยา สิ่งทอ ปุ๋ย สารทำละลาย กาวเรซิน บรรจุภัณฑ์ ชิ้นส่วนยานยนต์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
*****คำถามที่พบบ่อย (FAQ)*****
Hydrocarbon คืออะไร?
สารประกอบอินทรีย์ที่มีเพียงคาร์บอนและไฮโดรเจน เป็นองค์ประกอบหลักของน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ
Hydrocarbon ได้มาจากไหน?
ส่วนใหญ่มาจากการกลั่นน้ำมันดิบและการแยกก๊าซธรรมชาติ ก่อนเข้าสู่กระบวนการผลิตปิโตรเคมี
Naphtha สำคัญอย่างไร?
เป็นวัตถุดิบหลักสำหรับการผลิตเอทิลีน โพรพิลีน และสารอะโรเมติก ซึ่งเป็นสารตั้งต้นของพลาสติกและสารเคมีจำนวนมาก
Hydrocarbon ใช้ผลิตพลาสติกได้อย่างไร?
Hydrocarbon จะถูกแปรรูปเป็นโมโนเมอร์ เช่น Ethylene และ Propylene แล้วนำไปผ่านกระบวนการพอลิเมอไรเซชันเพื่อผลิตพลาสติกชนิดต่าง ๆ
Hydrocarbon กับปิโตรเคมีเหมือนกันหรือไม่?
ไม่เหมือนกัน โดย Hydrocarbon คือวัตถุดิบ ส่วนปิโตรเคมีคือผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแปรรูป Hydrocarbon ผ่านกระบวนการทางเคมี
Hydrocarbon ทุกชนิดใช้เป็นเชื้อเพลิงหรือไม่?
ไม่ทั้งหมด แม้ว่าหลายชนิดจะใช้เป็นเชื้อเพลิง แต่บางชนิดถูกนำไปใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตพลาสติก ตัวทำละลาย เส้นใยสังเคราะห์ สี และสารเคมีอุตสาหกรรมอื่น ๆ
Hydrocarbon เป็นหัวใจสำคัญของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมี โดยได้มาจากการกลั่นลำดับส่วนของน้ำมันดิบและการแยกก๊าซธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์แต่ละช่วงการกลั่น เช่น Refinery Gas, Naphtha, Gasoline, Kerosene, Diesel, Lubricating Oil และ Bitumen มีคุณสมบัติและการใช้งานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่เชื้อเพลิงสำหรับการขนส่งไปจนถึงการเป็นวัตถุดิบในการผลิตพลาสติก สี ยางสังเคราะห์ กาว เครื่องสำอาง และสารเคมีเฉพาะทาง ความเข้าใจเกี่ยวกับ Hydrocarbon จึงเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับผู้ที่ทำงานหรือสนใจในอุตสาหกรรมเคมีและปิโตรเคมี รวมถึงช่วยให้สามารถเลือกใช้วัตถุดิบได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพสูงสุด
สนใจติดต่อ เวิลด์เคมีคอล กรุ๊ป ผู้นําด้านการจําหน่ายและนำเข้า สารเคมีภัณฑ์ เคมีภัณฑ์อุตสาหกรรม ขนาดใหญ่ และ ขนาดย่อม ประเภท เคมีอุตสาหกรรม เคมีทําความสะอาด เคมีสระว่ายน้ำ เคมีบำบัดน้ำ เคมีงานปั้น-งานหล่อ เคมีอาหาร กลิ่น สารสกัด สี น้ำหอม เคมีเครื่องสำอาง อาทิ กลีเซอรีน โซดาไฟเกล็ด โซเดียมเมต้าไบซัลไฟต์ เอทิลแอลกอฮอล์ ฯลฯ สารพัดด้านเคมี เวิลด์เคมิคอล กรุ๊ป พร้อมให้บริการและให้ปรึกษากับลูกค้าทุกท่าน
สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
Line ID : @worldchemical
Facebook : https://www.facebook.com/chemical.chiangmai
เว็บไซต์ : www.worldchemical.co.th
โทร : 053 204 446-7