World Chemical Group

การเลือกตลับกรองหน้ากากกันแก๊สให้เหมาะสมกับงานเป็นสิ่งที่สำคัญ

การเลือกตลับกรองหน้ากากกันแก๊สที่เหมาะสมกับงานให้ถูกต้องไม่ได้ช่วยแค่ความสะดวกในการทำงาน แต่คือความปลอดภัยต่อระบบทางเดินหายใจในระยะยาว

ประเภทของฟิลเตอร์และตลับกรองมาตรฐาน (NIOSH Standard)

การเลือกใช้งานตลับกรองหน้ากากกันแก๊สควรพิจารณาจาก “ลักษณะอนุภาค” (ฝุ่น/น้ำมัน) และ “ประเภทของสารเคมี” (ไอระเหย/แก๊ส) เป็นหลัก ดังนี้:

1. หมวดแผ่นกรองอนุภาค (Particle Filters)

เน้นป้องกันฝุ่น ละออง และฟูมโลหะ โดยแบ่งตามความทนทานต่อละอองน้ำมัน:

N-Series: ออกแบบมาสำหรับฝุ่นละออง ละอองน้ำ และควันทั่วไป (ไม่ทนทานต่อละอองน้ำมัน) เหมาะกับงานก่อสร้างหรืองานไม้ทั่วไป

P-Series: ออกแบบมาเพื่อป้องกันฝุ่นละอองเกือบทุกประเภท (ทนทานต่อละอองน้ำมัน)

• P100 (เช่น 2091, 7093): มีประสิทธิภาพการกรองสูงสุดถึง 99.97% ป้องกันได้ทั้งอนุภาคที่มีน้ำมันและไม่มีน้ำมันเป็นส่วนประกอบ
• 2097 P100: รุ่นพิเศษที่มีชั้นคาร์บอน (Carbon Layer) ช่วยกำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์ของไอระเหยสารอินทรีย์ในระดับเจือจาง (Nuisance Level)

2. หมวดตลับกรองก๊าซและไอระเหย (Gas & Vapor Cartridges)

6001 Organic Vapor (OV) สำหรับใช้กับสีสเปรย์ ตัวทำละลาย และสารทำความสะอาด แต่ป้องกันไอระเหยจากกรดไม่ได้

6003 Organic Vapor/Acid Gas (OV/AG) สำหรับไอระเหยที่เป็นกรด เช่น ไอระเหยคลอรีน ไฮโดรเจนคลอไรด์ HCl (g) และ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2)

6005 Formaldehyde สำหรับการสัมผัสกับไอระเหยของ ฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde) หรือ ฟอร์มาลีน (Formalin) โดยเฉพาะ

6006 Multi-Gas/Vapor เป็นตลับกรองที่ออกแบบมาเพื่อความอเนกประสงค์ เหมาะสำหรับหน้างานที่มีความเสี่ยงจากสารเคมีหลายประเภทปนกัน โดยสามารถป้องกันได้ครอบคลุมดังนี้:

• Organic Vapors (OV): ไอระเหยสารอินทรีย์ เช่น ตัวทำละลาย สี ทินเนอร์

• Acid Gases (AG): แก๊สที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น คลอรีน, ไฮโดรเจนคลอไรด์, ซัลเฟอร์ไดออกไซด์

• Ammonia & Methylamine: ก๊าซแอมโมเนียที่มักพบในงานเกษตรกรรมหรือระบบทำความเย็น

• Formaldehyde: ไอระเหยจากฟอร์มาลีน

• Hydrogen Fluoride: ก๊าซไฮโดรเจนฟลูออไรด์

ความหมายของรหัสต่าง ๆ ในชื่อของรุ่น

1. ความหมายของตัวอักษร (การทนทานต่อน้ำมัน)

• N (Not resistant to oil): ไม่ทนทานต่อน้ำมัน ใช้สำหรับฝุ่นละอองทั่วไปที่ไม่มีน้ำมันปนเปื้อน (เช่น ฝุ่นหิน, ฝุ่นไม้, ฝุ่นปูน, เชื้อโรค)

• R (Resistant to oil): ทนทานต่อน้ำมันในระดับหนึ่ง (ใช้งานได้จำกัดเวลา)

• P (Oil Proof): ทนทานต่อน้ำมันได้ดีเยี่ยม (ใช้งานได้ยาวนานกว่ารุ่น R)

2. ความหมายของตัวเลข (ประสิทธิภาพการกรอง)

• 95: กรองอนุภาคขนาด 0.3 ไมครอน ได้อย่างน้อย 95%

• 99: กรองได้ไม่น้อยกว่า 99%

• 100: กรองได้ไม่น้อยกว่า 99.97% (เทียบเท่าระดับ HEPA)

ตัวอย่างเช่น

หน้ากาก N95 ก็จะแปลความหมายได้ว่า

N (Not resistant to oil): ไม่ทนทานต่อน้ำมัน ใช้สำหรับฝุ่นละอองทั่วไปที่ไม่มีน้ำมันปนเปื้อน

95: กรองอนุภาคขนาด 0.3 ไมครอน ได้อย่างน้อย 95% เป็นต้น

นอกจากการเลือกรหัสตลับกรองแล้ว ยังมีสิ่งที่ควรคำนึงถึงเพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดดังนี้:

• การใช้แผ่นกรองฝุ่นร่วมกับตลับกรองแก๊ส: หากหน้างานมีทั้งฝุ่นและแก๊ส (เช่น การพ่นสี) ควรใช้ แผ่นกรองฝุ่น (เช่น รหัส 5N11) วางทับบนตลับกรองแก๊สอีกชั้นหนึ่ง โดยใช้ฝาล็อค (รหัส 501) เพื่อป้องกันไม่ให้ฝุ่นเข้าไปอุดตันภายในตลับกรองแก๊สเร็วเกินไป

• ระยะเวลาการใช้งาน (Service Life): ตลับกรองแก๊สไม่มีกำหนดเวลาตายตัว แต่ควรเปลี่ยนทันทีเมื่อ “เริ่มได้กลิ่น” ของสารเคมีลอดเข้าไปในหน้ากาก หรือเมื่อรู้สึกว่าหายใจติดขัด (สำหรับแผ่นกรองฝุ่น)

• การเก็บรักษา: เมื่อใช้งานเสร็จควรเช็ดทำความสะอาดและ เก็บใส่ถุงซิปล็อคให้มิดชิด เพื่อป้องกันไม่ให้ชั้นคาร์บอนภายในดูดซับความชื้นและไอระเหยในอากาศขณะที่เราไม่ได้ใช้งาน ซึ่งจะช่วยยืดอายุตลับกรองได้นานขึ้น

ข้อควรระวังเพิ่มเติม

ตลับกรองหน้ากากกันแก๊ส OV ส่วนใหญ่ (เช่น 3M 6001) ใช้ ถ่านกัมมันต์ (Activated Carbon) ในการดูดซับสารเคมี ซึ่งจะทำงานได้ดีกับสารที่มีจุดเดือด สูงกว่า 65°C เท่านั้น หมายความว่าสามารถป้องกัน ไอระเหยของสารเช่น โทลูอีน (Toluene), ไซลีน (Xylene) ได้ดี แต่กันไอระเหยจากสารเช่น Dichloromethane (DCM) ได้ไม่ดีมาก เพราะมีจุดเดือดต่ำ จะระเหยเร็วมาก ๆ ทำให้ถ่านกัมมันต์จับไม่ทัน

แต่โดยพื้นฐานแล้ว ถ่านกัมมันต์ในตลับกรองเป็นวัสดุที่ ไม่มีขั้ว (Non-polar) ดังนั้นมันจึงชอบดูดซับสารที่ ไม่มีขั้ว เหมือนกันได้ดีกว่า หมายความว่า Hydrocarbon ต่าง ๆ จะถูกดูดซับได้ดีกว่า สารอินทรีย์ที่มีขั้วสูง

สารเคมีเฉพาะทาง: เช่น แอมโมเนีย (Ammonia) หรือ แอลดีไฮด์บางชนิด ซึ่งต้องใช้สารเคมีนำมาอาบที่ถ่านกัมมันต์เป็นพิเศษ (เช่น 6004 หรือ 6005)

ก๊าซที่เป็นกรด (Acid Gases): เช่น คลอรีน, H2S (ต้องใช้ 6003 หรือ 6006)

อ้างอิง: มาตรฐาน NIOSH (42 CFR Part 84), มาตรฐาน OSHA (29 CFR 1910.134)

สนใจติดต่อ เวิลด์เคมีคอล กรุ๊ป ผู้นําด้านการจําหน่ายและนำเข้า สารเคมีภัณฑ์ เคมีภัณฑ์อุตสาหกรรม ขนาดใหญ่ และ ขนาดย่อม ประเภท เคมีอุตสาหกรรม เคมีทําความสะอาด เคมีสระว่ายน้ำ เคมีบำบัดน้ำ เคมีงานปั้น-งานหล่อ เคมีอาหาร กลิ่น สารสกัด สี น้ำหอม เคมีเครื่องสำอาง อาทิ กลีเซอรีน โซดาไฟเกล็ด โซเดียมเมต้าไบซัลไฟต์ เอทิลแอลกอฮอล์ ฯลฯ สารพัดด้านเคมี เวิลด์เคมิคอล กรุ๊ป พร้อมให้บริการและให้ปรึกษากับลูกค้าทุกท่าน

สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

Line ID : @worldchemical
Facebook : https://www.facebook.com/chemical.chiangmai
เว็บไซต์ : www.worldchemical.co.th
โทร : 053 204 446-7

Jirakit Pawnsakunrungrot

Technical SEO Specialist, Web Developer, Self-taught chemist